Việt Nam không chỉ được nhắc đến với đất hiếm, mà còn đang sở hữu một “kho báu” khác có giá trị chiến lược toàn cầu: vonfram. Theo các tổ chức địa chất quốc tế, trữ lượng vonfram của Việt Nam đứng thứ 3 thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Nga.
Đây là kim loại có độ cứng và nhiệt độ nóng chảy thuộc hàng cao nhất trong tự nhiên, đóng vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao như sản xuất chip bán dẫn, thiết bị hàng không, quốc phòng và năng lượng.
Trong bối cảnh làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ trên toàn cầu, vai trò của vonfram càng trở nên rõ nét khi nó là một trong những vật liệu đầu vào quan trọng để sản xuất linh kiện điện tử và thiết bị công nghệ. Khi nhu cầu tăng nhanh trong khi nguồn cung bị siết chặt, thị trường vonfram đã chứng kiến một đợt tăng giá mạnh chưa từng có trong thời gian ngắn. Nếu như vào cuối năm 2024, giá APT – sản phẩm trung gian quan trọng của vonfram – chỉ ở mức khoảng 330 USD/mtu, thì đến cuối năm 2025 đã tăng lên hơn 800 USD/mtu, và bước sang đầu năm 2026 đã vượt mốc 3.000 USD/mtu.
Đà tăng “dựng đứng” này chủ yếu đến từ sự mất cân đối cung – cầu trên thị trường toàn cầu. Trung Quốc, quốc gia chi phối phần lớn nguồn cung vonfram, đã có động thái siết xuất khẩu, khiến lượng hàng ra thị trường giảm đáng kể. Trong khi đó, nhu cầu lại gia tăng mạnh mẽ nhờ sự phát triển của các ngành công nghệ cao, đặc biệt là AI và bán dẫn. Diễn biến này khiến vonfram bước vào một chu kỳ tăng giá mới, thậm chí được một số chuyên gia nhận định là “siêu chu kỳ” của kim loại công nghiệp.
Trong bối cảnh đó, Masan High-Tech Materials (MSR) – doanh nghiệp đang vận hành mỏ vonfram Núi Pháo – nổi lên là một trong những đơn vị hưởng lợi trực tiếp.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, doanh nghiệp này đã công bố kế hoạch kinh doanh với những con số tăng trưởng đột biến. Cụ thể, MSR đặt mục tiêu doanh thu khoảng 20.300 tỷ đồng trong năm nay, gần gấp ba lần so với năm trước.
Đáng chú ý hơn, lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt từ 1.700 đến 2.500 tỷ đồng, tương ứng mức tăng từ 150 đến 220 lần so với nền thấp của năm 2025.
Thực tế, tín hiệu phục hồi đã xuất hiện ngay từ đầu năm khi chỉ trong quý I/2026, doanh nghiệp này đã ghi nhận lợi nhuận khoảng 20 triệu USD, đảo chiều mạnh so với giai đoạn trước đó.
Theo chia sẻ từ ban lãnh đạo, yếu tố then chốt nằm ở việc giá vonfram tăng cao, giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận. Đồng thời, chiến lược chuyển dịch từ khai thác thô sang chế biến sâu cũng đang phát huy hiệu quả, cho phép doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào biến động của thị trường nguyên liệu.
Năm ngoái, mỏ Núi Pháo (trữ lượng 55 triệu tấn) của công ty được kéo dài thời gian khai thác đến năm 2044. Họ cũng được cấp phép khai thác thêm một mỏ trữ lượng 28 triệu tấn, dự kiến vận hành trong quý tới.
Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện của vonfram không chỉ dừng lại ở một chu kỳ hàng hóa, mà còn gắn liền với xu hướng phát triển của nền kinh tế số. Các chuyên gia đánh giá, làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI toàn cầu có thể đạt 5.000-8.000 tỷ USD tới năm 2030, thúc đẩy nhu cầu vonfram lên 24.000 tấn.
Nếu AI được ví như “cơn sốt đào vàng” của thế kỷ 21, thì những vật liệu nền tảng như vonfram chính là “chiếc xẻng” giúp vận hành cả hệ sinh thái đó. Điều này mở ra một hướng tiếp cận mới cho nhà đầu tư, khi thay vì chỉ tập trung vào các doanh nghiệp công nghệ, họ có thể tìm đến những mắt xích cơ bản nhưng không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.