Ảnh minh họa
Theo số liệu Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam trong tháng 3/2026 đạt gần 80 triệu USD, tăng mạnh so với mức 53 triệu USD của tháng 2, nhưng vẫn giảm 11% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 3 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ đạt 208 triệu USD, giảm 4% so với cùng kỳ năm trước.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xét về thị trường tại khu vực Trung Đông, Israel vẫn là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam. Đồng thời, Israel cũng nằm trong nhóm thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn của Việt Nam, cho thấy đây không chỉ là thị trường tiêu thụ hàng phổ thông mà còn có sức mua tương đối đa dạng theo phân khúc.
Cụ thể, sau năm 2025 giảm sâu, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Israel đang cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực trong những tháng đầu năm 2026. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này trong quý I/2026 tăng trưởng liên tục qua từng tháng, đạt khoảng gần 10 triệu USD, tăng 33% so với cùng kỳ 2025. Dù vậy, nếu so với quý I/2024, mức xuất khẩu này vẫn thấp hơn đáng kể, cho thấy đà phục hồi mới chỉ là bước đầu sau giai đoạn điều chỉnh mạnh của năm ngoái.
Ngành cá ngừ Việt Nam bước vào năm 2026 trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen. Tại Mỹ, Việt Nam chưa được NOAA công nhận tương đương với một phần nghề cá, khiến một số sản phẩm có thể bị cấm nhập khẩu từ 1/1/2026, trong khi những lô hàng còn lại phải nộp giấy chứng nhận COA để chứng minh không vi phạm, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian thông quan, khiến nhà nhập khẩu thận trọng hơn với nguồn cung từ Việt Nam.
Cùng lúc, giá nguyên liệu cá ngừ vẫn neo cao do sản lượng khai thác giảm tại nhiều ngư trường lớn, trong khi ngành chế biến toàn cầu vận hành trong điều kiện nguyên liệu đắt và nhu cầu chưa phục hồi đồng đều. Chi phí logistics cũng tăng mạnh vì bất ổn tại Trung Đông, khiến cước vận tải và phí bảo hiểm rủi ro tăng đột biến, các tuyến sang Trung Đông, châu Âu và Bắc Phi chịu rủi ro chậm giao hàng, đảo lịch tàu, co hẹp biên lợi nhuận.
Tại EU, cạnh tranh ngày càng khốc liệt khi Ấn Độ hưởng lợi thế thuế quan với thủy sản nhờ hiệp định thương mại mới. Nhìn chung, tăng trưởng ngành cá ngừ năm nay sẽ phụ thuộc vào năng lực thích ứng chính sách, kiểm soát chi phí và tái cơ cấu thị trường của doanh nghiệp hơn là vào sự phục hồi đơn thuần của nhu cầu.
Trong giai đoạn 2024–2025, thị trường cá ngừ thế giới đã ghi nhận nhiều biến động về nguồn cung. Một số khu vực khai thác chính tại Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương đã áp dụng các biện pháp quản lý nguồn lợi chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ trữ lượng cá ngừ, trong khi chi phí khai thác tăng cao do giá nhiên liệu và chi phí lao động.
Các quốc gia chế biến cá ngừ lớn của thế giới hiện nay gồm Thái Lan, Ecuador, Philippines, Indonesia và Việt Nam. Trong đó, Thái Lan và Ecuador được xem là hai trung tâm chế biến cá ngừ đóng hộp lớn nhất thế giới, cung cấp phần lớn sản lượng cho thị trường Mỹ và châu Âu.
Trong khi đó, các đội tàu khai thác cá ngừ tại Thái Bình Dương – nơi chiếm hơn 60% sản lượng cá ngừ toàn cầu đang chịu áp lực từ chi phí nhiên liệu tăng và các quy định quản lý nghề cá nghiêm ngặt hơn. Điều này khiến nguồn cung cá ngừ nguyên liệu trên thị trường có xu hướng biến động.
Dự kiến, nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh do căng thẳng tại Trung Đông, chi phí nhiên liệu cho các đội tàu khai thác cá ngừ có thể tiếp tục tăng, từ đó làm giảm sản lượng khai thác hoặc đẩy giá cá ngừ nguyên liệu lên cao hơn.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trong các quý tiếp theo, các chuyên gia nhận định ngành thủy sản nói chung và cá ngừ nói riêng cần tiếp tục bám sát diễn biến thị trường, đẩy mạnh khai thác các thị trường ngách và chú trọng vào khâu chế biến sâu để gia tăng giá trị thặng dư cho mặt hàng cá ngừ xuất khẩu.