Giữa lúc nguồn cung khí đốt toàn cầu tê liệt vì căng thẳng tại eo biển Hormuz, Nga đang tìm cách tận dụng tình trạng thiếu hụt khí đốt tự nhiên toàn cầu bằng cách chào bán các lô hàng từ những cơ sở LNG bị Mỹ trừng phạt cho các quốc gia châu Á đang thiếu năng lượng.
Các giao dịch này được thực hiện kín đáo thông qua mạng lưới trung gian tại Trung Quốc. Đáng chú ý, phía bán hàng còn sẵn sàng “phù phép” hồ sơ để biến LNG Nga thành hàng từ Oman hoặc Nigeria. Đây là chiêu thức tinh vi giúp người mua né tránh sự giám sát và các lệnh trừng phạt thứ cấp từ Washington.
Bối cảnh hiện tại đang đẩy các quốc gia Nam Á và Đông Nam Á vào thế khó. Việc nhà máy tại Qatar gặp sự cố cùng sự phong tỏa tại Trung Đông đã làm gián đoạn 1/5 nguồn cung toàn cầu. Bangladesh và Ấn Độ hiện phải mua khí giao ngay với giá gấp đôi hợp đồng dài hạn, buộc phải cắt giảm khí cho ngành phân bón để ưu tiên điện lưới.
Tại Đông Nam Á, các thị trường mới nổi cũng đang gánh áp lực chi phí nhập khẩu tăng vọt. Việc giá điện và sản xuất công nghiệp bị đe dọa khiến mức chiết khấu 40% của Nga trở thành một “phao cứu sinh” khó có thể từ chối trong giai đoạn khủng hoảng năng lượng hiện nay.
Thực tế cho thấy nhiều quốc gia đã bắt đầu ưu tiên an ninh năng lượng hơn các rào cản chính trị. Việc Ấn Độ gần đây nhập khẩu lô dầu Iran đầu tiên sau nhiều năm là minh chứng rõ nhất.
Trong thời gian qua, Nga liên tục mở rộng xuất khẩu từ các dự án LNG bị trừng phạt như Arctic LNG 2 và Portovaya. Nhưng phần lớn người mua vẫn thận trọng do lo ngại nguy cơ bị Mỹ trừng phạt thứ cấp. Cho đến nay, Trung Quốc là nước nhập khẩu chính lượng LNG bị trừng phạt này, thông qua mạng lưới tàu vận chuyển “đội tàu bóng tối” (shadow fleet).
Việc mở rộng xuất khẩu sang các thị trường ngoài Trung Quốc sẽ giúp Nga đa dạng hóa khách hàng và tăng lượng bán từ các cơ sở bị đưa vào danh sách đen. Dự án Arctic LNG 2, được khởi động năm 2024 và là nhà máy LNG lớn nhất của Nga, hiện vẫn chưa đạt công suất tối đa do hạn chế về tàu vận chuyển và sự dè dặt của người mua.
Sự xuất hiện của nguồn LNG giá rẻ này đang đặt Mỹ vào thế khó khi các đối tác tại châu Á đứng trước lựa chọn sinh tồn. Nếu chấp nhận nguồn hàng từ Nga, nỗ lực cô lập kinh tế của phương Tây sẽ xuất hiện những vết nứt lớn không thể hàn gắn.