Ảnh minh họa
Giá các sản phẩm cá thịt trắng của Nga tại Liên minh châu Âu (EU) đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm, bất chấp các biện pháp hạn chế thương mại liên quan đến xung đột Nga–Ukraine. EU hiện chỉ cấm nhập khẩu trứng cá muối của Nga, trong khi các sản phẩm khác như cá tuyết vẫn được phép lưu thông.
Năm 2024, EU chấm dứt các ưu đãi thuế quan dành cho ngư dân Nga. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang EU kể từ đầu năm đến nay vẫn đạt khoảng 709 triệu euro, với Hà Lan và Đức là hai thị trường nhập khẩu lớn nhất.
Liên đoàn Doanh nghiệp nhỏ và vừa Bồ Đào Nha (CPPME) cho biết trong mùa cao điểm cuối năm, giá cá tuyết Nga đã leo lên mức cao nhất trong nhiều năm, dù nguồn cung không bị gián đoạn.
Cá tuyết và các loài cá thịt trắng khác của Nga thường được vận chuyển sang châu Âu thông qua Na Uy. Sau khi chế biến tại đây, sản phẩm thường được ghi nhãn xuất xứ Na Uy, không nêu rõ nguồn gốc Nga.
Trong bối cảnh đó, một số chuyên gia cho rằng EU cần tăng cường quản lý nguồn lợi thủy sản, đặc biệt tại khu vực Baltic, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cá nhập khẩu. Trước đó, các quốc gia vùng Baltic cùng với Phần Lan và Thụy Điển đã kêu gọi áp thêm thuế đối với cá Nga, song Ủy ban châu Âu không ủng hộ việc áp dụng các biện pháp hạn chế bổ sung.
Theo ông German Zverev, Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp thủy sản toàn Nga (VARPE), khoảng 40% lượng cá xuất khẩu của Nga hướng đến các quốc gia có chế độ không thân thiện. Năm 2025, xuất khẩu sang châu Âu tăng 15% về giá trị, nhờ nhu cầu tăng cao sau sự sụt giảm đáng kể vào năm 2024. Trong khi đó, xuất khẩu sang Nhật Bản cũng tăng 5%.
Châu Âu chủ yếu mua cá minh thái và cá tuyết, trong khi Nhật Bản mua surimi và cua. Ông Zverev cũng lưu ý rằng các lệnh trừng phạt chống Nga đã tác động tiêu cực đến ngành chế biến thủy sản của châu Âu, khiến ngành này giảm 10%. Đồng thời, ngư dân Nga tiếp tục tăng cường xuất khẩu sang các nước thân thiện, bao gồm Mỹ Latinh, Ấn Độ và Đông Nam Á.
Đối với cá minh thái, vào cuối năm 2025, do nguồn cung thắt chặt và tồn kho nguyên liệu hạn chế, giá cá minh thái đã tiến sát các mức cao kỷ lục. Khi các tàu cá Nga dần quay trở lại ngư trường và hoạt động khai thác được nối lại, nguồn cung phục hồi đã khiến thị trường có sự điều chỉnh hợp lý.
Các doanh nghiệp khai thác của Nga cho biết sau kỳ nghỉ Giáng sinh, đội tàu đã lần lượt trở lại hoạt động tại biển Okhotsk. Một số nhà xuất khẩu dự kiến sẽ giao hàng từ giữa tháng 1. Giới thương mại nhận định giá có thể còn biến động nhẹ trong ngắn hạn nhưng nhiều khả năng sẽ ổn định trong vùng giá cao.