Theo hãng tin Reuters, giá xăng dầu, khí đốt toàn cầu đã tăng vọt 3% trong hôm nay. Tại khu vực châu Á, chỉ số lợi nhuận lọc dầu (refining margins) tại các trung tâm giao dịch lớn như Singapore đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến, vượt ngưỡng cao nhất trong vòng 4 năm qua.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hiện tượng giá xăng dầu, khí đốt toàn cầu tăng xuất phát từ những diễn biến phức tạp tại eo biển Hormuz.
Đây là tuyến đường hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Trong đó, 84% sản lượng có điểm đến là các quốc gia châu Á.
Do vậy, bất kỳ sự cố nào tại khu vực này cũng gây ra phản ứng dây chuyền đến an ninh năng lượng của các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Đông Nam Á.
Biên lợi nhuận lọc dầu tại Singapore tăng gần 30 USD/1 thùng.
Cụ thể, theo dữ liệu từ LSEG, biên lợi nhuận lọc dầu phức hợp tại Singapore đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến trong phiên giao dịch này 4/3, chạm ngưỡng xấp xỉ 30 USD cho mỗi thùng dầu.
Giá xăng, dầu diesel và đặc biệt là nhiên liệu bay (jet fuel) cũng đã có những phiên tăng mạnh tại các thị trường đầu mối, vượt mốc 52 USD/thùng vào hôm 4/3, mức cao nhất kể từ tháng 6/2022.
Đối với mặt hàng dầu diesel có hàm lượng lưu huỳnh 10ppm, mức giá cũng đã tăng vọt lên trên 48 USD một thùng. Đây là mức giá cao nhất của loại nhiên liệu này tính từ tháng 8/2022 đến nay.
“Đây là dấu hiệu của tình trạng thiếu hụt nguyên liệu đầu vào sắp xảy ra cho các nhà máy lọc dầu do sự phụ thuộc vào dầu thô từ Trung Đông, hiện đang bị tắc nghẽn tại eo biển Hormuz”, June Goh – nhà phân tích thị trường dầu mỏ tại Sparta Commodities nhận định về việc giá xăng dầu, khí đốt tại Đông Nam Á tăng mạnh.
Biên lợi nhuận lọc dầu tổng hợp tại Singapore trong giai đoạn từ tháng 4/2022 đến tháng 3/2026.
Thực tế này buộc các nhà vận hành nhà máy lọc dầu phải chủ động giảm lượng dầu nhập vào hệ thống để tránh tình trạng phải dừng hoạt động đột ngột. Nếu dòng chảy dầu thô không sớm được khôi phục, lượng dự trữ sản phẩm dầu mỏ thành phẩm sẽ đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nhanh chóng.
Hiện nay, nhiều nhà máy lọc dầu tại Trung Quốc đã bắt đầu thực hiện lộ trình cắt giảm sản lượng vận hành. Trong khi đó, phía Ấn Độ cũng đang nỗ lực tìm kiếm các đối tác cung ứng dầu thô khác để thay thế nguồn hàng đang bị kẹt tại vùng Vịnh.
Biên lợi nhuận của từng loại sản phẩm dầu mỏ riêng biệt (xăng, naphtha, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu HSFO, VLSFO) tính từ đầu năm 2026.
Bên cạnh giá xăng dầu, những mặt hàng khác như naphtha và dầu nhiên liệu cũng chịu tác động tăng giá tương tự.
Biên lợi nhuận naphtha tại châu Á đã chạm mức cao nhất trong vòng 4 năm qua. Các nhà sản xuất hóa dầu tại những quốc gia công nghiệp hàng đầu đang chuẩn bị phương án tạm ngừng hoạt động hoặc giảm công suất do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng quá cao và thời gian giao hàng bị chậm trễ.
Song song đó, giá dầu nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh cao cũng xác lập mức kỷ lục mới khi đạt gần 8 USD một thùng trong phiên giao dịch giữa tuần.
Để đối phó với tình trạng giá xăng dầu, khí đốt tăng đột biến như hiện tại, các tập đoàn dầu khí lớn đang cố gắng duy trì nguồn cung bằng cách điều phối hàng hóa từ các khu vực phía Tây.
Một số đơn vị chấp nhận vận chuyển nhiên liệu từ vùng Vịnh Mexico của Mỹ để đáp ứng nhu cầu tại các thị trường xa xôi như Úc, ngay cả khi biên độ lợi nhuận từ việc chênh lệch giá giữa các khu vực không mang lại hiệu quả kinh tế tối ưu.
Việt Nam nhập khẩu xăng dầu nhiều nhất từ Singapore vào năm 2025 – đạt 3,3 triệu tấn, trị giá hơn 2,3 tỷ USD, chiếm 33,72% về lượng, 34,33% về giá trị mặt hàng xăng dầu.
Đứng thứ 2 là thị trường Hàn Quốc với hơn 2,755 triệu tấn, trị giá hơn 1,829 tỷ USD, chiếm thị phần 27,67% về lượng, 26,82% về giá trị. Tiếp đến là thị trường Malaysia với hơn 1,5 triệu tấn, trị giá hơn 1,025 tỷ USD, chiếm 15,62% về lượng, 15,04% về giá trị mặt hàng xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam.